Energieleverancier overstappen deze winter: stappenplan zonder verrassingen

Overstappen van energieleverancier is in Nederland goed geregeld: je meldt je aan bij een nieuwe leverancier en die regelt de rest. Het lastige zit in de details. Hoeveel verbruik je echt? Loopt je vaste contract nog? Is die welkomstbonus het waard? In dit stappenplan nemen we alles door, met de regels van ACM ConsuWijzer, het consumentenloket van de toezichthouder.

Waarom juist nu kijken?

• Tariefwijzigingen rond de jaarwisseling. Volgens ACM ConsuWijzer wijzigen veel energiebedrijven rond 1 januari en 1 juli hun variabele tarieven. Heb je een variabel contract, kijk dan of je nieuwe tarieven nog concurrerend zijn.
• Je vaste contract loopt af. Is de looptijd van je vaste contract voorbij, dan verandert je vaste tarief in een variabel tarief. De leverancier laat je de nieuwe tarieven minstens 30 dagen vooraf weten (ACM ConsuWijzer). Dat verlengingsvoorstel is een goed moment om te vergelijken.
• Zonnepanelen: de salderingsregeling stopt per 1 januari 2027. Daarna wordt de terugleververgoeding en eventuele terugleverkosten van je leverancier veel belangrijker voor je rekening (Rijksoverheid).
• De winter telt zwaar. Je verbruikt dan het meeste gas en vaak ook meer stroom. Een tarief dat een paar cent scheelt, telt in de wintermaanden het hardst.

Stappenplan: zo stap je over

Stap 1: zoek je verbruik en je huidige tarieven op

Pak je laatste jaarafrekening erbij of kijk in de app van je leverancier. Noteer:

• je stroomverbruik in kWh per jaar (normaal en dal samen) en eventueel je teruglevering;
• je gasverbruik in m³ per jaar;
• je huidige tarieven per kWh en per m³ en de vaste leveringskosten per maand;
• het soort contract (vast, variabel of dynamisch) en, bij een vast contract, de einddatum.

Zonder deze cijfers kun je niet goed vergelijken. Een vergelijking op basis van een "gemiddeld huishouden" kan er flink naast zitten.

Stap 2: vraag naar je opzegvergoeding (alleen bij een lopend vast contract)

Heb je een vast contract waarvan de looptijd nog niet voorbij is? Dan kan je huidige leverancier een opzegvergoeding vragen. Volgens ACM ConsuWijzer is die gelijk aan het verlies dat de leverancier lijdt omdat je het contract niet uitzit (voor contracten die vóór 1 juni 2023 zijn afgesloten, kan nog een vast bedrag gelden; kijk in je contract):

Opzegvergoeding = resterend verbruik tot het einde van het contract × (jouw contracttarief − het huidige tarief bij dezelfde leverancier voor de resterende looptijd)

Is energie sinds het afsluiten duurder geworden, dan maakt de leverancier geen verlies en betaal je geen opzegvergoeding. Vraag je leverancier vooraf om de berekening: die blijft 2 maanden geldig (ACM ConsuWijzer).

Let op: heb je één contract voor stroom én gas en zeg je alleen gas op, dan zeg je het hele contract op. Check dit vooraf.

Stap 3: kies het soort contract

Wil je zekerheid over je tarief, of liever flexibiliteit? Het verschil tussen een vast, variabel en dynamisch contract lees je in Energiecontract: vast, variabel of dynamisch?. Kort gezegd: bij een vast contract staat je leveringstarief vast voor de looptijd, bij variabel en dynamisch betaal je geen opzegvergoeding maar kan de prijs veranderen.

Stap 4: vergelijk meerdere aanbiedingen

• Gebruik meer dan één prijsvergelijker. ACM ConsuWijzer wijst erop dat aanbiedingen per vergelijker verschillen en van dag tot dag kunnen veranderen. Vraag je ook af hoe de vergelijker rangschikt en of betaalde aanbiedingen bovenaan staan.
• Kijk naar de vaste leveringskosten én de prijs per kWh en m³. Een lage kWh-prijs met hoge vaste kosten is gunstig bij veel verbruik, maar ongunstig bij weinig.
• Kortingen gelden vaak alleen voor de leveringskosten, niet voor netbeheerkosten of belastingen.
• Heb je zonnepanelen, vergelijk dan ook de terugleververgoeding en de terugleverkosten.

Stap 5: reken het aanbod na met je eigen cijfers

Vul je verbruik, je huidige tarieven en die van het aanbod in de energie-overstapcheck in. Je ziet dan wat je in het eerste jaar betaalt (inclusief welkomstbonus en opzegvergoeding) en wat het verschil is in de jaren daarna. De rekenhulp werkt alleen in je eigen browser en slaat niets op.

Stap 6: meld je aan bij de nieuwe leverancier

Je hoeft je oude contract niet zelf op te zeggen: de nieuwe leverancier regelt de overstap. De opzegtermijn is maximaal 1 maand, voor alle energiecontracten.

• Telefonisch aangeboden? ACM ConsuWijzer raadt aan geen contract af te sluiten tijdens een verkoopgesprek aan de telefoon. Een telefonisch contract is pas geldig als je schriftelijk akkoord geeft (op papier, per e-mail of via internet).
• Bedenktijd: je hebt altijd 14 dagen bedenktijd. Binnen die termijn kun je zonder reden van het nieuwe contract af (ACM ConsuWijzer).

Stap 7: na de overstap

• Je oude leverancier stuurt binnen 6 weken na de overstap een eindafrekening. Een eventuele opzegvergoeding staat daarop.
• Geef je meterstanden door als daarom wordt gevraagd, en bewaar een foto van de meter op de overstapdatum.
• Controleer je nieuwe termijnbedrag. Is het voorschot veel lager dan je verwacht verbruik, dan volgt later een naheffing. Een te hoog voorschot krijg je terug, maar dan zit je geld een jaar vast.

De welkomstbonus: lees de kleine letters

Een welkomstbonus maakt het eerste jaar aantrekkelijker, maar is eenmalig. Kijk daarom vooral naar wat je zonder bonus betaalt. Zeg je binnen 6 maanden na de ingangsdatum weer op, dan mag de leverancier een welkomstpremie in geld terugvragen. Na die 6 maanden niet meer (ACM ConsuWijzer).

Checklist overstappen

• Jaarverbruik (kWh, m³ en eventuele teruglevering) en huidige tarieven opgezocht.
• Einddatum van mijn contract gecheckt, en bij een lopend vast contract de opzegvergoeding opgevraagd.
• Besloten welk soort contract ik wil: vast, variabel of dynamisch.
• Minstens twee vergelijkers bekeken en op totale jaarkosten vergeleken, ook zonder welkomstbonus.
• Het aanbod nagerekend met de energie-overstapcheck.
• Aangemeld bij de nieuwe leverancier, contract en voorwaarden bewaard. Bedenktijd: 14 dagen.
• Meterstanden op de overstapdatum genoteerd en het nieuwe termijnbedrag gecontroleerd.

Samengevat

1. Weet je verbruik en je huidige tarieven.
2. Loopt je vaste contract nog? Vraag dan eerst de opzegvergoeding op.
3. Vergelijk meerdere aanbiedingen op totale jaarkosten, ook zonder bonus.
4. Reken het na met je eigen cijfers.
5. Meld je aan bij de nieuwe leverancier; die regelt de overstap. Je hebt 14 dagen bedenktijd.

Wil je ook je verbruik omlaag brengen? Lees dan Energierekening verlagen voor praktische tips voor de winter.